Từ lúc con chào đời đến khi con tròn 14 tuổi, bố mẹ sẽ lần lượt lo nhiều loại giấy tờ của con: giấy khai sinh, đăng ký thường trú, thẻ bảo hiểm y tế, rồi tùy nhu cầu là thẻ căn cước và hộ chiếu. Phần lớn đều làm được trực tuyến, nhưng mỗi loại có mốc thời gian và thời hạn riêng, rất dễ nhầm.
Bài viết tổng hợp theo đúng thứ tự bố mẹ thường gặp, dựa trên các văn bản đang có hiệu lực tại thời điểm cập nhật (11/2026), kèm bảng mốc theo tuổi ở cuối để bạn đặt lịch nhắc cho con. Trước khi làm thủ tục, hãy xem hướng dẫn mới nhất trên Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc hỏi UBND xã, Công an xã nơi làm hồ sơ.
Đăng ký khai sinh, thường trú, thẻ BHYT cho trẻ (liên thông)
Khai sinh là giấy tờ đầu tiên của con. Theo Luật Hộ tịch, trong 60 ngày kể từ ngày sinh, cha hoặc mẹ có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho con. Khi đi sinh, bệnh viện sẽ cấp giấy chứng sinh – đây là giấy quan trọng nhất để làm khai sinh, nên cất giữ cẩn thận ngay từ đầu.
Với trẻ dưới 6 tuổi, bố mẹ có thể làm một lần cho nhiều thủ tục qua dịch vụ liên thông điện tử trên Cổng Dịch vụ công quốc gia: đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú và cấp thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được xử lý cùng một hồ sơ. Theo Nghị định 63/2024/NĐ-CP được sửa đổi bởi Nghị định 301/2026/NĐ-CP, nhóm thủ tục này được giải quyết không quá 3 ngày làm việc kể từ khi cơ quan có thẩm quyền nhận đủ hồ sơ, hoặc 5 ngày làm việc nếu cần xác minh. Thông báo kết quả gửi qua Cổng Dịch vụ công, ứng dụng VNeID hoặc tin nhắn; giấy tờ bản giấy có thể nhận tại bộ phận một cửa hoặc qua bưu chính.
Thẻ BHYT của trẻ dưới 6 tuổi do ngân sách nhà nước đóng, bố mẹ không phải mua. Thẻ có giá trị đến khi con đủ 72 tháng tuổi; sau đó con thường tham gia BHYT học sinh qua nhà trường. Đây là mốc nhiều bố mẹ quên, nên đặt một lời nhắc vào khoảng tháng con tròn 6 tuổi để kiểm tra thẻ.
Ví dụ: bé Na sinh ngày 05/12/2026. Bố mẹ cần đăng ký khai sinh chậm nhất ngày 03/02/2027 (đủ 60 ngày), và đặt sẵn lời nhắc "kiểm tra BHYT của Na" vào tháng 12/2032 khi con đủ 6 tuổi.
Thẻ căn cước cho trẻ dưới 14 tuổi (theo nhu cầu)
Theo Điều 19 Luật Căn cước 2023, công dân từ đủ 14 tuổi bắt buộc làm thẻ căn cước; dưới 14 tuổi được cấp theo nhu cầu, không bắt buộc. Gia đình hay làm thẻ cho con khi cần một giấy tờ tùy thân có ảnh, ví dụ đi máy bay nội địa hoặc làm thủ tục ở nơi yêu cầu giấy tờ của trẻ.
Thủ tục khác nhau theo tuổi:
- Trẻ dưới 6 tuổi: không thu nhận vân tay, ảnh mống mắt; người đại diện hợp pháp làm thủ tục thay. Từ 01/9/2026, bố mẹ có thể đề nghị cấp thẻ căn cước cho con ngay trong hồ sơ liên thông khai sinh nêu ở mục trên; thời hạn giải quyết riêng phần căn cước là không quá 5 ngày làm việc.
- Trẻ từ đủ 6 đến dưới 14 tuổi: bố mẹ đăng ký (có thể qua VNeID), sau đó đưa con đến cơ quan Công an theo lịch hẹn để chụp ảnh, lấy vân tay và ảnh mống mắt.
Điều cần nhớ nhất: thẻ cấp cho con phải đổi khi con đủ 14 tuổi (Điều 21 Luật Căn cước), trừ trường hợp thẻ được cấp trong vòng 2 năm trước mốc này – khi đó thẻ dùng được đến mốc đổi tiếp theo là 25 tuổi. Mốc 14, 25, 40, 60 tuổi và cách tính được giải thích chi tiết trong bài thẻ căn cước đổi ở tuổi nào.
Hộ chiếu cho trẻ
Nếu cả nhà có kế hoạch đi nước ngoài, con cần hộ chiếu riêng. Với trẻ chưa đủ 14 tuổi, Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam quy định hộ chiếu phổ thông có thời hạn 5 năm và không được gia hạn; hết hạn thì làm hộ chiếu mới. Khi con từ đủ 14 tuổi, hộ chiếu mới có thời hạn 10 năm.
Bố mẹ hoặc người giám hộ là người khai và ký thay cho con; hiện có thể nộp hồ sơ trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công. Nên làm hộ chiếu cho con sớm vài tháng trước chuyến đi, vì nhiều nước yêu cầu hộ chiếu còn hạn ít nhất 6 tháng khi nhập cảnh.
Ví dụ: hộ chiếu của bé Bin cấp ngày 10/6/2024 sẽ hết hạn ngày 10/6/2029. Nếu gia đình định đi du lịch vào tháng 3/2029, hộ chiếu chỉ còn khoảng 3 tháng – nhiều khả năng phải làm hộ chiếu mới trước khi đặt vé. Xem thêm cách tính trong bài hộ chiếu hết hạn khi nào.
Bảng mốc giấy tờ của con theo tuổi và nhắc hạn
| Thời điểm | Giấy tờ của con | Việc cần làm |
|---|---|---|
| Ngay khi sinh | Giấy chứng sinh | Nhận từ cơ sở y tế, cất giữ cẩn thận |
| Trong 60 ngày | Khai sinh, thường trú, BHYT (liên thông) | Nộp hồ sơ liên thông trên Cổng Dịch vụ công; có thể kèm đề nghị cấp căn cước |
| Theo lịch tiêm | Sổ/phiếu tiêm chủng | Theo dõi mũi tiếp theo – xem lịch tiêm chủng mở rộng cho trẻ |
| Đủ 6 tuổi (72 tháng) | Thẻ BHYT trẻ em hết giá trị | Kiểm tra việc chuyển sang BHYT học sinh khi vào lớp 1 |
| Từ 6 đến dưới 14 tuổi | Thẻ căn cước (nếu cần) | Đăng ký và đưa con đi thu nhận sinh trắc học |
| Mỗi 5 năm (dưới 14 tuổi) | Hộ chiếu | Làm hộ chiếu mới, không gia hạn |
| Đủ 14 tuổi | Thẻ căn cước | Bắt buộc làm hoặc đổi thẻ căn cước |
Với nhiều mốc như vậy, cách đơn giản là lưu từng giấy tờ của con kèm ngày hết hạn và để hệ thống nhắc trước. Bạn có thể dùng công cụ tính hạn giấy tờ miễn phí để biết mốc đổi căn cước của con, rồi lưu vào kho giấy tờ của LifeBook để cả bố và mẹ cùng được nhắc trước khi hết hạn.